PL EN
Wydawnictwo
WSGE
Wyższa Szkoła Gospodarki
Euroregionalnej
im. Alcide De Gasperi
ROZDZIAŁ KSIĄŻKI (183-220)
Brutalizacja przestrzeni społecznej przedsionkiem przestępczości. Spojrzenie psychologiczne i w kierunku rozwiązań systemowych
 
Więcej
Ukryj
1
Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie
 
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Współczesność nasycona jest agresją, brutalizacją życia i różnymi formami przestępczości, której ograniczanie nastręcza trudności - mimo wieloaspektowych podejść, od poznaczych po operacyjne. Brutalizacja i zachowania przestępcze stały się zjawiskami cywilizacyjnie rozwojowymi. W znacznym stopniu dotyka to młodzieży, co wymusza aranżowanie działań zapobiegawczych. Przedstawione opracowanie dotyczy tej problematyki i jest krytycznym spojrzeniem na mechanizmy życia społecznego. Praca składa się z wprowadzenia oraz tekstu o przyczynach brutalizacji i przestępczości i z tekstu traktującego o projektach zapobiegania przestępczości i przeciwdziałania brutalizacji. 1. Wprowadzenie zawiera przegląd kategorii sprawczych, inicjatyw i trendów, które mają związek z atmosferą w przestrzeni społecznej, w tym z utrzymującą się brutalnością, chamstwem i przestępczością. Dla ilustracji problemu przytoczono wybrane fakty sytuacyjne i wyniki eksperymentu A. T. Poffenbergera, którym posłużono się dla refleksji nad dwoma konkurencyjnymi ideami walki z przestępczością, a mianowicie: restrykcyjnością vs niezawodnością kary. W kontraście do negatywnych zachowań chwilę uwagi poświęcono problematyce wartości i konstruowanych hierarchii. 2. Przyczyny brutalizacji i przestępczości omówiono na przykładzie badań sondażowych OBOP-u (Dlaczego wzrasta brutalność? n=1056) oraz badań nad percepcją 19 czynników (Ludzie popełniają złe czyny, ponieważ ...). W zakończeniu rozdziału przytoczono model niekorzystnych uwarunkowań zachowań sprzyjających dewiacjom autorstwa Herberta, cytowany przez D. J.Wamsley’a i G. J.Lewisa. 3. Projekty zapobiegania przestępczości omówiono, dzieląc podejścia organizacyjno-metodyczne na 3 bloki: hierarchizowanie postulatów, autorskie scenariusze oraz rozwiązania systemowe dla szerszego terytorium (tutaj na przykładzie pakietu Scottish School Anti-Bullying Initiative). W zakończeniu podjęto próbę ogólniejszego spojrzenia na organizację życia społecznego, w której zauważa się, że działalność instytucji nadzorujących czy odpowiedzialnych za daną sferę cechuje akcyjność / fragmentaryczność - 1) jako styl pracy i 2) jako reakcja na fakty. Oprócz tego wypunktowano trzy kwestie, z wyjaśnieniem ich sensu, a mianowicie, że: 1. Istnieje powszechna zgoda (świadomość), co do braków w sferze wychowania; 2. Istnieje tendencja, by część wynaturzeń i łamania prawa sygnowana była czynami o małej szkodliwości społecznej; 3. W mechanizmach społecznych i organizacyjnych kreacji niedostateczne jest stawianie na elitarność i obowiązujace w takich środowiskach kodeksy. W odniesieniu do działań przeciw brutalizacji i przestępczości podsumowano je stwierdzeniem, że widoczna jest przewaga interwencji wobec patologii już zastanej - w porównaniu do wysiłków nad budowaniem cech pozytywnych, bowiem w cenie jest natychmiastowy efekt. Końcowym zdaniem zwrócono uwagę, że widoczny jest brak pomysłu na skuteczne zajęcie się deficytem w sferze wychowania i wykorzystania wartościowych ideałów.
 
REFERENCJE (25)
1.
Biuletyn „MicroWay Media Poland” Komputerowej Agencji Prasowej, Warszawa.
 
2.
Borkowski J., Człowiek zagrożony i niebezpieczny. Socjologia i psychologia zagrożeń, Elipsa, Warszawa 2011.
 
3.
Burtt H. E., Psychologia stosowana, PWN, Warszawa 1965.
 
4.
Johnstone M., Munn P., Edwards L., Action Against Bullying. Drawing from Experience, Publisheed by The Scottish Council for Research in Education, Edinburgh 1992.
 
5.
Johnstone M., Munn P., Edwards L ., Action Against Bullying. A Support Pack for Schools. Published by Edinburgh Scottish Council for Research in Education, Edinburgh 1993.
 
6.
Karolczak-Biernacka B., Z badań nad świadomością prawną, PWN, Warszawa 1986.
 
7.
Karolczak-Biernacka B., Ocena pojęcia przemocy, [w:] Hołyst B. (red.), Przemoc w życiu codziennym, PTHP, Warszawa 1996.
 
8.
Karolczak-Biernacka B., Młodzież wobec przestępczości. Diagnoza postaw, IBE, Warszawa 1998.
 
9.
Karolczak-Biernacka B., Ustrój państwa w oczach młodzieży, IBE, Warszawa 1996.
 
10.
Karolczak-Biernacka B., Czy przemoc może być pożądana?, „Edukacja” 1996, 1.
 
11.
Karolczak-Biernacka B., Przemoc, [w:] Encyklopedia psychologii (pod redakcją Włodzimierza Szewczuka), Fundacja Innowacja. Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna, Warszawa 1998.
 
12.
Karolczak-Biernacka B., Samowiedza dziedziny jako czynnik wspomagający jakość i użyteczność badań (w druku, maj 2012).
 
13.
Kusztal J., Europejskie tendencje w zapobieganiu przestepczości nieletnich, [PDF] ms.gov.pl 4.2011.
 
14.
Mariański J., Kondycja religijna i moralna młodych Polaków, Instytut Religioznawstwa - Uniwersytet Jagielloński, Zakład Wydawniczy Nomo, Kraków 1991.
 
15.
Mellor A., Bullying and How to Fight It. A Guide for Families (1993).
 
16.
Mellor A., Bullying at School. Advice for Families (1997).
 
17.
Moczarna G., Boczar A., Program profilaktyczny przciwdziałania agresji i przemocy w gimnajum publicznym w Ziębicach, (www.gimziębice.szkolnastrona.p...).
 
18.
Munn P., The „Darker Side” of Pupil Culture: Discipline and Bullying in Schools (referat, s. 17).
 
19.
Munn P., School Action Against Bullying. Involving Parents and NonTeaching Staff 1993.
 
20.
Noszczyk-Bernasiewicz M., Nieletni przestępcy w percepcji personelu i nadzoru resocjalizacyjnego oraz studentów resocjalizacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2010.
 
21.
Wajszczyk P., Portal Finansowy Gazety Bankowej.
 
22.
Wamsley D. J., Lewis G. J., Geografia człowieka. Podejście behawioralne, PWN, Warszawa 1997.
 
23.
Wojcieszak K., Szymańska J., Zjawiska przemocy w środowiskach młodzieży w wieku 11 i 14 lat. Profilaktyka w szkole. Standardy jakości pierwszorzędowych programów profilaktycznych, „Wychowawca” Nr 10/2002 (temat numeru: Szkoła, która ochrania - http://www.wychowawca.pl/miesi...).
 
24.
„Gazeta Wyborcza”, 9 kwietnia 1996.
 
25.
„Życie Warszawy”, 22 października 1994.