1. Status, misja i zakres
Wydawnictwo Akademii Nauk Stosowanych WSGE im. A. De Gasperi w Józefowie (dalej: Wydawnictwo AWSGE) jest jednostką organizacyjną Uczelni, nieposiadającą odrębnej osobowości prawnej. Za działalność wydawniczą odpowiada Uczelnia.
Misją Wydawnictwa jest publikowanie i upowszechnianie wyników oryginalnych badań naukowych, zwłaszcza recenzowanych monografii, oraz wspieranie krajowego i międzynarodowego obiegu wiedzy. Niniejsza polityka ustanawia jednolite standardy kwalifikowania prac, recenzowania, etyki, dostępności i dokumentowania procesu wydawniczego.
2. Profil i program
Profil obejmuje nauki społeczne, w szczególności nauki prawne, pedagogikę, psychologię, nauki o zarządzaniu i jakości, ekonomię, nauki o polityce i administracji oraz nauki o bezpieczeństwie. Wydawnictwo publikuje monografie autorskie i wieloautorskie, monografie pod redakcją naukową, prace pokonferencyjne mające charakter monografii, raporty naukowe i publikacje dydaktyczne.
O zakwalifikowaniu utworu jako monografii naukowej rozstrzyga jego rzeczywisty charakter i obowiązujące przepisy, nie zaś sama nazwa serii lub publikacji. Wydawnictwo rozwija współpracę z badaczami krajowymi i zagranicznymi oraz publikuje w języku polskim i językach obcych.
3. Niezależność i kwalifikowanie publikacji
Każdy zgłoszony projekt przechodzi ocenę formalną i wstępną ocenę naukową, następnie niezależne recenzje oraz decyzję wydawniczą. Kryteria obejmują oryginalność problemu, wkład w rozwój dyscypliny, metodologię, wiarygodność źródeł, aktualność literatury, jakość argumentacji, etykę i zgodność z profilem.
Wydawnictwo stosuje takie same kryteria wobec autorów zatrudnionych w Uczelni i autorów zewnętrznych, niezależnie od języka publikacji, źródła finansowania oraz wniesienia lub wysokości opłaty. Opłata nie stanowi gwarancji publikacji. Decyzję o przyjęciu, skierowaniu do poprawy albo odmowie wydania dokumentuje się wraz z uzasadnieniem.
4. Recenzowanie monografii
Każda monografia naukowa, także monografia pod redakcją naukową, podlega przed publikacją co najmniej dwóm pisemnym recenzjom niezależnych ekspertów spoza Uczelni. Standardową zasadą jest double-blind peer review, o ile charakter materiału pozwala skutecznie zachować anonimowość; odstępstwa wymagają uzasadnienia i udokumentowania.
Recenzentów dobiera się według kompetencji, dorobku i braku konfliktu interesów. Recenzja ocenia oryginalność, metodologię, znaczenie wyników, warsztat i rekomenduje przyjęcie, poprawki lub odrzucenie. Autor otrzymuje uwagi i przedstawia odpowiedź oraz poprawioną wersję. W razie istotnej rozbieżności recenzji można powołać trzeciego recenzenta. Ostateczna decyzja pozostaje niezależna od finansowania.
Wydawnictwo przechowuje dokumentację recenzji, oświadczeń i decyzji zgodnie z przepisami o ochronie danych oraz wewnętrznymi zasadami archiwizacji. Szczegółowy tryb określa odrębna, publicznie dostępna procedura recenzowania.
5. Etyka i integralność badań
Wydawnictwo stosuje zasady etyki publikacyjnej zgodne z wytycznymi Committee on Publication Ethics (COPE). Nie dopuszcza plagiatu, fabrykowania lub fałszowania wyników, nieujawnionej publikacji wtórnej, nierzetelnego autorstwa, manipulacji cytowaniami i ukrywania konfliktów interesów.
Autorzy składają oświadczenia o oryginalności, autorstwie, prawach do materiałów osób trzecich, finansowaniu i konfliktach interesów. Wydawnictwo przewiduje tryb rozpatrywania zarzutów, umożliwienie wyjaśnień, publikowanie korekt i — gdy to konieczne — wycofanie publikacji wraz z publiczną informacją o przyczynie. Zasady użycia narzędzi sztucznej inteligencji określa odrębna polityka; narzędzia AI nie mogą być wskazywane jako autorzy.
6. Redakcja naukowa i transparentność
Wydawnictwo zapewnia redakcję merytoryczną, językową, techniczną i bibliograficzną adekwatną do charakteru pracy. Dla serii naukowych może ustanawiać rady naukowe z udziałem niezależnych ekspertów krajowych i zagranicznych. Skład organów, ich kompetencje, kryteria doboru i rzeczywisty udział w ocenie publikacji powinny być publicznie przedstawione.
Na stronie internetowej Wydawnictwo publikuje aktualny profil, instrukcje dla autorów, procedurę recenzowania, zasady etyczne, zasady finansowania i opłat, politykę Open Access, dane kontaktowe oraz katalog publikacji.
7. Prawa autorskie i otwarty dostęp
Prawa osobiste autorów podlegają ochronie, a zasady korzystania z praw majątkowych określa umowa wydawnicza. Wydawnictwo wspiera Open Access; warunki dostępu i licencjonowania każdej publikacji wskazuje się indywidualnie. Szczegóły reguluje Polityka otwartego dostępu.
8. Finansowanie działalności wydawniczej i polityka opłat
Działalność Wydawnictwa finansowana jest ze środków własnych Uczelni, grantów, projektów badawczych i dydaktycznych, środków pochodzących od podmiotów zewnętrznych oraz innych źródeł przewidzianych prawem lub umowami. Wydawnictwo stosuje zasadę finansowania działalności wydawniczej przede wszystkim na poziomie kosztów niezbędnych do prawidłowego przygotowania, wydania i rozpowszechniania publikacji. Co do zasady opłaty pobierane od autorów lub podmiotów finansujących służą pokryciu kosztów wydawniczych, a nie osiąganiu zysku. Ewentualne środki pozostające po rozliczeniu kosztów przeznaczane są na cele statutowe Uczelni.
Zasady finansowania publikacji ustala się indywidualnie, z uwzględnieniem statusu autora, charakteru publikacji, sposobu jej udostępniania (Open Access albo model inny niż Open Access), planowanego nakładu oraz przewidywanego wykorzystania publikacji w działalności naukowej i dydaktycznej Uczelni. W przypadku publikacji pracowników Uczelni udostępnianych w modelu Open Access zasadą jest niepobieranie opłat od autora i finansowanie uzasadnionych kosztów procesu wydawniczego ze środków Uczelni, z uwzględnieniem dostępności tych środków oraz przyjętego planu wydawniczego.
W przypadku publikacji autorów niezatrudnionych w Uczelni Wydawnictwo może uzależnić realizację procesu wydawniczego od zapewnienia finansowania jego uzasadnionych kosztów przez autora, podmiot zamawiający, instytucję finansującą lub inny uprawniony podmiot. Koszty te mogą obejmować w szczególności sporządzenie recenzji naukowych, redakcję merytoryczną i językową, korektę, opracowanie bibliograficzne, skład i łamanie, przygotowanie plików elektronicznych oraz — w przypadku publikacji drukowanych — druk, oprawę i dystrybucję. Zakres kosztów ustala się stosownie do rodzaju, objętości, stopnia złożoności i formy publikacji.
Przy ustalaniu udziału Uczelni w finansowaniu publikacji autorów zewnętrznych bierze się pod uwagę również wartość naukową i dydaktyczną publikacji dla wspólnoty akademickiej AWSGE. W szczególności uwzględnia się możliwość nieodpłatnego korzystania z publikacji przez studentów i pracowników Uczelni oraz jej zgodność z profilem kształcenia i prowadzonych badań. Udostępnienie publikacji w modelu Open Access może zatem stanowić przesłankę obniżenia opłaty, współfinansowania lub odstąpienia od jej pobrania, nie tworzy jednak po stronie autora roszczenia o takie rozstrzygnięcie.
Informację o przewidywanym zakresie świadczeń wydawniczych, zasadach kalkulacji kosztów, wysokości i terminach płatności oraz ewentualnych zwolnieniach lub dofinansowaniu przekazuje się zainteresowanemu podmiotowi przed zawarciem umowy lub podjęciem zobowiązania finansowego. Ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące sposobu finansowania danej publikacji, zakresu współfinansowania przez Uczelnię, wysokości opłat oraz przyznania zwolnienia lub obniżki podejmuje Redaktor Naczelna Wydawnictwa, w granicach przysługujących jej kompetencji oraz obowiązujących przepisów i regulacji wewnętrznych Uczelni. Uzgodnione warunki wymagają odpowiedniego udokumentowania.
Pobranie opłaty, jej wysokość, zwolnienie z opłaty ani źródło finansowania publikacji nie mogą wpływać na wybór recenzentów, przebieg i wyniki recenzji ani na ocenę naukową i decyzję o zakwalifikowaniu pracy do wydania. Wniesienie opłaty nie stanowi gwarancji publikacji. Warunki finansowania publikacji nie naruszają zasad Polityki otwartego dostępu Wydawnictwa AWSGE.
9. Korekty, sprostowania i wycofywanie publikacji
Autorzy są zobowiązani do rzetelnego odniesienia się do uwag recenzentów oraz redakcji, a także do wprowadzenia zmian uznanych za niezbędne do zapewnienia jakości naukowej i formalnej utworu. Poprawki mogą być wymagane na poszczególnych etapach procesu wydawniczego, w tym po recenzji, podczas redakcji oraz na etapie korekty autorskiej. W przypadku odmowy uwzględnienia istotnych uwag autor przedstawia uzasadnienie, które podlega ocenie Wydawnictwa. Brak wprowadzenia wymaganych zmian może skutkować wstrzymaniem procesu wydawniczego albo odmową publikacji.
Po opublikowaniu utworu Wydawnictwo może dokonać sprostowania lub opublikować erratę, jeżeli stwierdzone błędy nie podważają zasadniczej wiarygodności wyników, ustaleń lub wniosków. Sprostowanie błędu powstającego w toku procesu wydawniczego ma postać erraty (erratum), a sprostowanie błędu pochodzącego od autora – korygendy (corrigendum). Sprostowanie powinno jednoznacznie wskazywać publikację, zakres poprawionych informacji i datę dokonania korekty. W przypadku zastąpienia pliku elektronicznego poprawioną wersją należy odpowiednio oznaczyć wersję i, gdy jest to uzasadnione, zachować informację o wprowadzonych zmianach. Korekty merytoryczne wymagają oceny ich znaczenia dla treści naukowej publikacji.
Wycofanie (retraction) publikacji może nastąpić w szczególności w razie:
- ujawnienia nierzetelności badawczej, w tym fabrykowania lub fałszowania danych bądź wyników;
- stwierdzenia poważnych błędów metodologicznych, obliczeniowych lub faktycznych, również niezamierzonych;
- plagiatu, autoplagiatu lub publikacji zwielokrotnionej (opublikowania tych samych treści, wyników lub wniosków w innym miejscu bez właściwego ujawnienia i zgody);
- istotnego naruszenia praw autorskich lub innych praw osób trzecich;
- poważnego naruszenia zasad etyki badań naukowych, w tym prowadzenia badań bez wymaganej zgody komisji etycznej lub uczestników badania;
- innych okoliczności powodujących, że ustalenia lub wnioski publikacji nie mogą być uznawane za wiarygodne.
Wycofanie publikacji z powodu niezamierzonego błędu nie przesądza o naruszeniu przez autora zasad rzetelności naukowej, co znajduje odzwierciedlenie w treści komunikatu o wycofaniu. Postępowanie w sprawie wycofania może zostać wszczęte z inicjatywy autora, Redaktor Naczelnej, redakcji albo na podstawie wiarygodnego zgłoszenia osoby trzeciej. Przed podjęciem decyzji należy, o ile jest to możliwe i właściwe, umożliwić autorowi przedstawienie wyjaśnień.
Decyzję o wycofaniu publikacji podejmuje Redaktor Naczelna po rozpatrzeniu dostępnych informacji i, w razie potrzeby, po zasięgnięciu opinii ekspertów lub właściwych jednostek Uczelni. Wycofanie dokumentuje się wraz z uzasadnieniem. Wydawnictwo publikuje na swojej stronie komunikat o wycofaniu (nota o wycofaniu, retraction note), identyfikujący utwór, wskazujący datę, przyczynę wycofania w zakresie prawnie dopuszczalnym oraz odsyłający do opisu lub pełnego tekstu publikacji. Komunikat wskazuje podmiot podejmujący decyzję. Co do zasady publikacja nie jest usuwana z obiegu naukowego, lecz zostaje wyraźnie oznaczona jako wycofana; informację o wycofaniu zamieszcza się przy opisie katalogowym oraz, w miarę możliwości, na stronie poprzedzającej dostęp do pliku i w samym pliku. Wydawnictwo podejmuje również działania zmierzające do aktualizacji metadanych w kontrolowanych przez siebie kanałach dystrybucji.
Całkowite usunięcie publicznie udostępnianego pełnego tekstu jest środkiem wyjątkowym, stosowanym wyłącznie wtedy, gdy dalsza dostępność publikacji byłaby sprzeczna z prawem, prawomocnym orzeczeniem lub obowiązkiem ochrony praw i bezpieczeństwa osób, w szczególności ze względu na bezprawne ujawnienie danych wrażliwych, poważne naruszenie prywatności lub dóbr osobistych albo poważne zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego. W miarę prawnych i technicznych możliwości Wydawnictwo pozostawia publicznie dostępny opis bibliograficzny oraz informację o przyczynie niedostępności treści, bez ujawniania informacji chronionych.
Zgłoszenia dotyczące sprostowania lub wycofania kieruje się do Wydawnictwa. Rozpatrywanie spraw następuje z poszanowaniem zasad bezstronności, poufności, ochrony danych osobowych i praw zainteresowanych osób. Wydawnictwo dokumentuje zgłoszenia, podjęte czynności, stanowiska uczestników oraz ostateczne decyzje. Postanowienia niniejszego punktu stosuje się odpowiednio do publikacji drukowanych i elektronicznych, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z ich formy i zawartych umów.
10. Dystrybucja, widoczność i oddziaływanie
Wydawnictwo upowszechnia monografie w kraju i za granicą przez własną stronę, katalogi biblioteczne, repozytoria, współpracę z bibliotekami i instytucjami naukowymi oraz dystrybucję drukowaną i cyfrową. Dla każdej monografii zapewnia metadane bibliograficzne, ISBN, informacje o recenzowaniu, autorach, abstrakt i słowa kluczowe; zaleca się także anglojęzyczne metadane oraz trwałe identyfikatory, gdy są dostępne.
Wydawnictwo prowadzi udokumentowany monitoring zasięgu krajowego i międzynarodowego, obejmujący m.in. obecność w katalogach, repozytoriach, cytowania, recenzje naukowe, wykorzystanie publikacji i współpracę zagraniczną. Nie deklaruje indeksowania w bazach bez potwierdzenia przyjęcia.
11. Nadzór, przegląd i wejście w życie
Polityka jest stosowana łącznie z procedurą recenzowania, polityką etyczną, zasadami dotyczącymi AI i polityką Open Access. Podlega przeglądowi co najmniej raz na dwa lata oraz po istotnych zmianach prawa. Obowiązuje od dnia zatwierdzenia i publikacji na stronie Wydawnictwa. Dokument nie zmienia praw nabytych wynikających z wcześniej zawartych umów.